Kısaca: ABD'de eylül enflasyonu yıllık yüzde 3,7'ye çıktı; beklenti yüzde 3,6'ydı. Çekirdek enflasyon da yüzde 2,6 ile tahmini aştı. Fed'in 28 Ekim'de faiz artırma olasılığı yüzde 22'den yüzde 30'ların üzerine çıktı. BIST 100 dün yüzde 1,08 düşüşle 12.118 puandan kapattı. Türkiye için asıl soru: 22 Ekim'deki TCMB indirimi riske girer mi?
ABD enflasyonu eylülde beklentiyi aştı ve Fed'in ekimde yeniden faiz artırması ihtimalini masaya geri koydu. Bu yazıda verinin içinde ne olduğunu, piyasaların hangi saatte nasıl tepki verdiğini ve Fed faiz artırımının Borsa İstanbul, dolar/TL, altın ve TCMB için ne anlama geldiğini rakamlarla anlatıyoruz.
ABD eylül enflasyonu: tek tabloda
| Gösterge | Eylül | Beklenti | Ağustos |
|---|---|---|---|
| TÜFE, yıllık | %3,7 | %3,6 | %3,4 |
| TÜFE, aylık | %0,6 | %0,6 | %0,4 |
| Çekirdek TÜFE, yıllık | %2,6 | %2,5 | %2,4 |
| Çekirdek TÜFE, aylık | %0,3 | %0,2 | %0,3 |
Kaynak: ABD Çalışma Bakanlığı verisi; Reuters ve CNBC.
Manşetteki sıçramanın ana kaynağı benzin. Benzin endeksi eylülde aylık yüzde 9,1 arttı ve aylık TÜFE artışının yarısından fazlasını tek başına oluşturdu. Ama piyasayı asıl rahatsız eden, enerji ve gıda hariç çekirdek enflasyonun da beklentiyi aşması. Yani petrol şoku uçak bileti gibi ulaşım ve hizmet fiyatlarına da sızmaya başlıyor. Yıllık enflasyon mayıstan bu yana en yüksek seviyede.
Fed ekimde faiz artıracak mı?
Fed politika faizini 16 Eylül'de 25 baz puan artırıp yüzde 3,75-4,00 aralığına çekmişti. Sıradaki karar 28 Ekim'de, TSİ 21:00'de açıklanacak.
CME FedWatch verisine göre veri öncesinde piyasa ekimde artırıma yüzde 22 civarında olasılık veriyordu. CNBC'nin aktardığına göre bu oran veriyle yüzde 35'e çıktı. Bloomberg HT'ye göre bu sabah oran yüzde 31,6. Rakam saatten saate oynuyor, ama yön net: ekim artırımı artık uzak bir ihtimal değil.
10 yıllık ABD tahvil faizi veriyle birlikte yüzde 5,3'e kadar yükseldi, bu sabah ise yüzde 5,1 civarına geriledi. Gözler yarın TSİ 06:30'da Bangkok'ta IMF toplantılarında konuşacak Fed Başkanı Kevin Warsh'ta.
Piyasalar nasıl tepki verdi? Saatler önemli
Veri dün TSİ 15:30'da geldi. Borsa İstanbul o saatte zaten eksideydi: BIST 100 saat 13:00'te yüzde 0,44 kayıpla 12.196,70 puandaydı ve ilk yarıda 12.126 puana kadar inmişti. Yani düşüş veriden önce başlamıştı; bunu tek başına ABD enflasyonuna bağlamak doğru olmaz. Veri sonrası satış derinleşti ve endeks günü en düşük seviyesinde kapattı.
| Piyasa | Hareket | Not |
|---|---|---|
| BIST 100 (14 Ekim) | -%1,08, 12.118,29 | Günün en düşüğünde kapanış |
| Bankacılık / holding endeksi | -%1,35 / -%1,66 | Faize duyarlı ağır siklet |
| S&P 500 / Nasdaq | -%1,11 / -%1,88 | Teknoloji ve yapay zeka hisseleri önde düştü |
| Güney Kore Kospi (15 Ekim) | -%5'in üzerinde | Çip hisselerinde sert satış |
| Ons altın | Veri sonrası 4.088 $, bu sabah 4.145 $ | Önce düştü, dolar zayıflayınca toparlandı |
| Brent petrol (aralık) | Bu sabah %1,5'in üzerinde düşüşle 104 $ civarı | Gölge filo yaptırımlarının hafifletilebileceği haberi |
| Dolar/TL | 49,40 civarı | Yatay |
Kaynak: AA piyasa özeti, Reuters, Bloomberg HT, Ekotürk.
Türkiye için üç kanal
1. TCMB'nin 22 Ekim kararı. Matriks anketine göre 37 ekonomistin 32'si politika faizinin yüzde 37'den yüzde 36'ya indirilmesini, 2'si sabit kalmasını bekliyor. Eylülde yüzde 29,73'e inen yıllık enflasyon indirim beklentisini güçlendirmişti (ayrıntılar burada). TCMB Başkanı Fatih Karahan ise dün Bangkok'taki sunumunda sıkı duruşun fiyat istikrarı sağlanana kadar süreceğini, enflasyon görünümü ara hedeflerden belirgin saparsa sıkılaştırma yapılacağını yineledi.
2. Faiz farkı ve TL. Fed'in 25 baz puanlık bir artırımı, yüzde 37 ile yüzde 4 arasındaki farkı mekanik olarak pek değiştirmez. Risk, faiz farkından çok küresel risk iştahında: dolar güçlenir ve gelişmekte olan piyasalardan para çıkarsa TL varlıklara talep zayıflayabilir. Şimdilik kurda bir kıpırdama yok.
3. Petrol ve cari denge. ABD enflasyonunu iten benzin, Türkiye'nin enerji faturasını da şişiren aynı petrol. Brent bu sabah geriledi ama hâlâ 104 doların üzerinde. Bunun cari açığa etkisini ağustos cari denge yazımızda işlemiştik.
Karşı görüş: Fed ekimde beklemeyi seçebilir
- Tek veri yetmez: Reuters'ın derlediği yorumlarda Edward Jones'tan James McCann, birçok Fed üyesinin ekimde artırıma gerek olmadığını söylediğini, tek veriyle rotanın değişmesinin sürpriz olacağını belirtiyor. Beklentisi aralıkta artırım.
- Fiyatlama hâlâ beklemeden yana: Artırım olasılığı yüzde 30'ların üzerine çıksa da bu, piyasanın ekimde sabit kalma ihtimalini hâlâ daha yüksek gördüğü anlamına geliyor.
- Petrol yön değiştirirse: Brent'in bu sabahki düşüşü sürerse manşet enflasyon baskısı ekimde azalabilir. Bu da hem Fed'i hem TCMB'yi rahatlatır.
yuppiepoff yorumu: Veri kötü, ama panik verisi değil. Asıl mesaj şu: ABD'de faiz bir süre daha yüksek kalacak ve 10 yıllık tahvil yüzde 5'in üzerinde. Bu ortamda BIST'te faize duyarlı banka ve holding hisseleri dalgalı kalır. TCMB'nin 22 Ekim'de 100 baz puan indirmesi hâlâ ana senaryo, çünkü Türkiye'de reel faiz pozitif ve iç talep zayıf. Ancak Fed 28 Ekim'de artırırsa aralık indirimi daha temkinli olabilir. Bugün 15:30'daki ÜFE ve perakende satışlar ile yarın sabahki Warsh konuşması yönü netleştirecek.
Önümüzdeki takvim
| Tarih / saat (TSİ) | Olay |
|---|---|
| 15 Ekim, 11:00 | Türkiye eylül bütçe açığı 532,2 milyar TL (açıklandı) |
| 15 Ekim, 14:30 | TCMB haftalık rezerv ve menkul kıymet verisi |
| 15 Ekim, 15:30 | ABD eylül ÜFE, perakende satışlar, işsizlik başvuruları |
| 16 Ekim, 06:30 | Fed Başkanı Warsh, Bangkok'ta IMF toplantısında |
| 22 Ekim, 14:00 | TCMB faiz kararı |
| 28 Ekim, 21:00 | Fed faiz kararı |
Fed tarafının arka planı için Waller'ın faiz artışı sinyali yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
ABD enflasyonu eylül 2026'da kaç oldu?
Yıllık yüzde 3,7, aylık yüzde 0,6. Beklenti yıllık yüzde 3,6'ydı. Çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,6 ile yüzde 2,5'lik beklentiyi aştı.
Fed ekimde faiz artıracak mı?
Kesin değil. CME FedWatch'a göre olasılık veri öncesi yüzde 22'den yüzde 30'ların üzerine çıktı. Ana senaryo hâlâ ekimde bekleyip aralıkta artırım, ama ekim artırımı da masada.
Fed faiz artırımı Borsa İstanbul'u nasıl etkiler?
Genelde küresel risk iştahını bozarak etkiler. 14 Ekim'de BIST 100 yüzde 1,08 geriledi, bankacılık yüzde 1,35 düştü. Ancak düşüşün bir kısmı ABD verisinden önce başlamıştı.
Fed faiz artırırsa TCMB faiz indirir mi?
Ekonomistlerin çoğu 22 Ekim'de 100 baz puan indirim bekliyor. Fed'in artırımı faiz farkını çok değiştirmez, ama küresel dalgalanma TCMB'yi sonraki adımlarda daha temkinli yapabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Haftanın diğer verileri için haftalık takvim yazımıza bakabilirsiniz.